Gotev: Vučićev plan bio je velika Srbija, njegov poraz još ne znači i poraz ruskog utjecaja

Vučićevo priznanje da je njegova lista ostala daleko od parlamentarne većine Gotev opisuje kao stvarni prekid dosadašnjeg političkog kontinuiteta Srbije. Ipak, naglašava da tek treba vidjeti koliko će taj ishod biti trajan.

Regionalne i geopolitičke posljedice jesu značajne, smatra autor, ali ih je lako precijeniti. Srbiju opisuje kao najvažnijeg preostalog partnera Rusije na Zapadnom Balkanu: državu izvan NATO-a i EU, spremnu održavati energetske i političke veze s Moskvom, istovremeno tražeći ustupke od Bruxellesa.

Promjena u Beogradu otežala bi i Dodikovu poziciju

Vlada koja bi se manje oslanjala na takav pristup, prema Gotevovoj ocjeni, smanjila bi utjecaj Rusije i otežala položaj političara koji su imali koristi od Vučićeve regionalne politike.

Među njima izdvaja Milorada Dodika u Republici Srpskoj, politički krug Andrije Mandića u Crnoj Gori i Hristijana Mickoskog u Sjevernoj Makedoniji. Smatra da bi Beograd usmjereniji na domaće reforme i evropske standarde suzio prostor za njihovo dosadašnje djelovanje.

„Ono što je već jasno jeste da je Vučićev plan bio velika Srbija, a ne proširenje EU. Zanimala su ga sredstva EU, a ne evropske integracije“, piše Gotev.

Nova vlast koja bi evropske integracije prihvatila kao stvarni prioritet, umjesto retoričkog sredstva, prema njegovom mišljenju mogla bi ukloniti jedan izvor regionalnih napetosti i ubrzati evropski put ostatka Zapadnog Balkana.

„Duboka država“ kao opravdanje za opstrukcije

Gotev, međutim, upozorava da izborni poraz ne znači i nestanak političke moći dosadašnje vlasti. Vučić, navodi, zadržava značajnu podršku, organizacijske kapacitete i medijski utjecaj.

Posebno izdvaja njegovo predstavljanje izbornog rezultata kao posljedice izvana organizirane „revolucije“, podržane evropskim vladama i američkom „dubokom državom“.

„Taj narativ pruža spremno opravdanje za opstrukcije. Sigurnosne strukture, neformalne mreže i ekonomski akteri povezani s prethodnim poretkom ne nestaju preko noći“, upozorava autor.

Zbog toga procjenjuje da postoji rizik od dugotrajnih opstrukcija, a u najgorem slučaju i lokaliziranog nasilja ili institucionalne krize.

Izborni rezultat nije garancija demokratizacije

Ključni test za buduću vlast, smatra Gotev, bit će može li učvrstiti autoritet i donijeti vidljiva poboljšanja životnog standarda i nezavisnosti institucija. Istovremeno, EU bi trebala pružiti konkretnu podršku, bez stvaranja utiska da diktira kadrovska ili politička rješenja.

Autor upozorava da Bruxelles i države članice imaju ograničeno iskustvo s brzim i politički osjetljivim tranzicijama u regionu koje ne završavaju uspostavljanjem novih klijentelističkih odnosa.

Srbija je, zaključuje, ostvarila izborni rezultat koji prekida dugogodišnju dominaciju jedne stranke. Međutim, to ne garantuje stabilnu demokratizaciju, ubrzavanje evropskih integracija ili trajno potiskivanje ruskog utjecaja.

Takav razvoj događaja zavisit će, prema njegovoj ocjeni, od sposobnosti budućih vlasti da upravljaju, spremnosti vanjskih aktera da prihvate da domaće vlasti samostalno donose i nesavršene odluke, ali i od uzdržanosti onih koji su izgubili izbore.

╰┈➤ Program N1 televizije možete pratiti UŽIVO na ovom linku kao i putem aplikacija za Android /iPhone/iPad