Grad na devet rijeka ostao je bez prepoznatljivog dragulja prirode: Presušio vodopad Blihe

Fotografije koje prikazuju ovaj prirodni fenomen šire se društvenm mrežama uz negodovanje i dramatična upozorenja lokalnog stanovništva, aktivista i eko udruženja.

Prema navodima Eko Akcije, površinski kop je zaustavio vode potoka i izvora iz kojih se napaja Bliha, čime je, kako tvrde, doveden u pitanje opstanak jednog od poznatijih prirodnih fenomena ovog kraja.

Eko Akcija u objavi posebno problematizira način na koji je u Federaciji BiH regulisan rad površinskih kopova. Navode da je od 2021. godine na snazi uredba prema kojoj za otvaranje kamenoloma ili površinskog kopa za vađenje rude više nije obavezna okolišna dozvola, već je procjena utjecaja na okoliš opcionalna.

Ko kontroliše utjecaj rudnika na vode?

Prema navodima Eko Akcije, za provjeru da li rudnik radi u skladu s vodnom dozvolom nadležan je kantonalni inspektor za vode Unsko-sanskog kantona.

Problem je, tvrde, što Unsko-sanski kanton trenutno nema vodnog inspektora.

Eko Akcija zbog toga upozorava na širi problem nadzora nad korištenjem i zaštitom prirodnih resursa, navodeći da u takvim okolnostima „nesmetano rade razni lageri“, dok se istovremeno gradi i betonira na obalama Une i Sane.

Koncesija 80 feninga po toni uglja

U objavi se problematizira i ekonomski aspekt eksploatacije uglja. Eko Akcija navodi da kompanija Lager za iskopani ugalj lokalnoj zajednici plaća koncesionu naknadu od 80 feninga po toni, što ocjenjuju kao mizernu naknadu, a za takvu odluku odgovornom smatraju Vladu Unsko-sanskog kantona.

Fotografije površinskog kopa koje je Eko Akcija objavila uz tekst nastale su u oktobru 2025. godine.

Nestanak vode s vodopada Blihe tako je otvorio i šire pitanje posljedica rudarske eksploatacije na izvore i vodotokove, ali i pitanje odgovornosti institucija koje bi trebale kontrolisati utjecaj takvih aktivnosti na okoliš.

╰┈➤ Program N1 televizije možete pratiti UŽIVO na ovom linku kao i putem aplikacija za Android /iPhone/iPad