Ko je Mojtaba Hamnei: Portret potencijalnog nasljednika vrhovnog vođe Irana

Mojtaba Hamnei je tokom napada na kompleks u Teheranu izgubio majku, suprugu i jednu od sestara, dok on sam, prema dostupnim informacijama, nije bio prisutan na lokaciji i preživio je bombardovanje.

Politički uticaj i veze sa strukturama moći

Iako se nikada nije kandidovao na izborima niti obavljao javnu funkciju, Mojtaba Hamnei je decenijama bio jedna od najuticajnijih figura u užem krugu svog oca. Njegova moć se primarno temelji na bliskim vezama sa Korpusom islamske revolucionarne garde (IRGC), koje datiraju još iz osamdesetih godina prošlog vijeka i iransko-iračkog rata, kada je služio u bataljonu Habib.

Analitičari ističu da bi njegov potencijalni dolazak na vlast značio zadržavanje uticaja tvrdokornih frakcija unutar iranskog establišmenta. Karakteriše ga povučenost iz javnog života – nije držao političke govore niti propovijedi, a njegovo ime se u unutrašnjoj politici često vezivalo za sigurnosni aparat i mjere protiv demonstranata tokom protesta 2009. godine, kao i nedavnih nemira u januaru ove godine.

Vjerski status i zakonski okvir

Pitanje nasljeđivanja unutar Islamske Republike prati i diskusija o vjerskim kvalifikacijama. Mojtaba Hamnei trenutno ima čin hojatoleslama (sveštenik srednjeg ranga), a ne rang ajatolaha. Ipak, historijski presedan postoji: ni Ali Hamnei nije bio ajatolah u trenutku kada je postao vođa 1989. godine, zbog čega je zakon tada prilagođen.

Pitanje dinastičkog nasljeđivanja je osjetljiva tema u Iranu, s obzirom na to da je revolucija 1979. godine srušila monarhiju. Upravo zato Mojtaba Hamnei nikada nije javno raspravljao o mogućnosti da naslijedi oca.

Trenutno upravljanje državom

Dok traje intenzivna kampanja bombardovanja i blokada interneta u zemlji, Iranski zakon nalaže da privremenu vlast preuzima tročlano vijeće koje čine:

• Alireza Arafi (član Vijeća čuvara),
• Gholam-Hossein Mohseni-Ejei (šef pravosuđa),
• Masoud Pezeshkian (predsjednik države).

Konačnu odluku o proglašenju novog vrhovnog vođe donosi Skupština stručnjaka, tijelo od 88 članova, čiji su uredi također bili meta napada u proteklim danima.