Simboli pronađeni uklesani u artefakte stare 40.000 godina mogli bi biti preteča pisma

Oznake, pronađene na 260 artefakata iz Njemačke, veoma se razlikuju od modernih sistema pisanja, ali pokazuju isti nivo složenosti i gustine informacija kao proto-klinasto pismo, koje je nastalo u Mezopotamiji, odnosno današnjem Iraku, prije otprilike 5.300 godina. Pismo je koristilo apstraktne piktografske simbole i ubrzo se razvilo u klinasto pismo, koje naučnici smatraju prvim poznatim sistemom pisanja.

„Vrlo su slični, zapravo, nerazlučivi od najranijeg proto-klinastog pisma“, rekao je Christian Bentz, vanredni profesor na Univerzitetu Saarland u Njemačkoj i koautor studije o rezbarijama iz kamenog doba, koja je objavljena u ponedjeljak u časopisu PNAS . „Ovo nas je zaista iznenadilo, jer bismo očekivali da ovi nizovi znakova nisu ni blizu proto-pisma ni modernog pisanja.“

Kako piše CNN, istraživači su koristili kompjuterski potpomognute metode za analizu oko 3.000 geometrijskih znakova, uključujući križeve, tačke, zareze i linije. Urezani u predmete od slonovače, kostiju i rogova, oznake su često predstavljale životinje koje su bile uobičajene u tom području u to vrijeme, poput vunastih mamuta, lavova, medvjeda i konja. Neke od figurica, za koje je utvrđeno da imaju veću gustoću informacija u poređenju s alatima, prikazivale su hibride čovjeka i lava, možda kao oblik povezanosti ili zahvalnosti prema najvećem predatoru na kopnu, prema autorima studije.

Predmeti analizirani u studiji potiču iz relativno malog područja u Švapskim Alpama na jugozapadu Njemačke, ali nisu jedini koji nose ovakve oznake, koje se obično nalaze na paleolitskim, ili alatima i skulpturama iz starog kamenog doba, koje datiraju prije 34.000 i 45.000 godina. „To je otprilike vrijeme kada su anatomski moderni ljudi ušli na evropski kontinent iz Afrike i počeli tamo živjeti“, rekla je koautorica studije Ewa Dutkiewicz, arheologinja i kustosica u Muzeju prahistorije i rane historije u Berlinu.

„Pored ovih oznaka, imali su figurativnu umjetnost. Imali su alate. Imali su lične ukrase. Imali su muzičke instrumente“, dodao je Dutkiewicz. „Dakle, bili su prilično moderni u svom ponašanju, i sada bismo mogli reći da su temelji sistema znakova također bili prisutni u to vrijeme.“

Neizvjesno značenje

Znakovi se često javljaju u obrascima - kao što su linija, linija, linija ili križ, križ, križ - što nije uobičajeno u govornom jeziku, prema istraživačima. Neki od artefakata otkriveni su prije skoro 100 godina, ali tekuća iskopavanja stalno otkrivaju nove. Tokom godina, naučnici su tumačili oznake kao mnogo različitih značenja, uključujući lovačke zapise, mjesečeve kalendare, uzorke krzna ili jednostavno ukrase.

„Kada sam prvi put vidio rezultat na ekranu, nisam mogao vjerovati“, prisjetio se Bentz trenutka kada je prvi put pogledao kompjutersku analizu i vidio podudaranje između starijih oznaka iz kamenog doba i proto-klinastog pisma pronađenog na modernijim pločicama iz drevne Mesopotamije. „Poslao sam snimak ekrana svom kolegi.“

Čini se da postoji logika u odabiru simbola, prema Bentzu. „Na životinjskim figuricama, poput mamuta i konja, ali i na alatima, imamo križeve“, rekao je, „ali nikada ne nalazimo križeve na ljudskim figuricama, tako da je nekako morao postojati svojevrsni tabu ili konvencija da se križevi ne stavljaju na ljudske figurice.“ Druge studije sugeriraju da bi križevi mogli označavati ritualna ubistva, dodao je, pa je možda zato možda i nije pronađen na skulpturama ljudi.

Međutim, i dalje je nemoguće pripisati specifično značenje znakovima. „Ovo su vrlo osnovne geometrijske figure, tako da čak i ako sam prilično siguran u značenje na određenom objektu, ono bi moglo biti potpuno drugačije na drugom“, rekao je Dutkiewicz, napominjući da se značenje simbola također moglo mijenjati tokom hiljada godina koliko artefakti obuhvataju.

Dutkiewicz je primijetila da bi ovi nalazi mogli potaknuti preispitivanje našeg koncepta pisanja i njegovog značaja u ljudskoj evoluciji. „Obično kada govorimo o pisanju, čini se kao veliko, monolitno dostignuće koje ljudi konačno postižu da bi postali civilizovani“, rekla je. „Ali kada pogledamo arheološke dokaze, vidimo da se dešava mnogo više od pisanog jezika.“

Oznake pokazuju da je već postojao kapacitet za razvoj pisanog jezika, ali pisani jezik nije nužnost, a mnoge kulture širom svijeta ga nisu razvile, dodala je Dutkiewicz. „Međutim, mentalni kapacitet za transformaciju informacija u kodove je mnogo stariji nego što smo mislili - to je drastična promjena koju pokazuje naša studija“, rekla je.

Baš kao i mi

Nova studija sadrži jasne dokaze da nizovi oznaka nešto prenose, prema riječima Roberta Kentridgea, profesora na odsjeku za psihologiju na Univerzitetu Durham u Engleskoj, koji nije bio uključen u rad. „Ne znamo šta prenose, ali prenose informacije“, rekao je Kentridge. „Nisu samo nasumični. Nisu samo ukrasi.“

Kentridge je bio koautor prethodne studije o artefaktima iz istog perioda koji nose slične oznake, u kojoj su istraživači pokušali dešifrirati značenje znakova. Njegov tim je pronašao vezu između simbola koji izgleda kao slovo Y i vremena u koje su životinje prikazane na predmetu imale potomstvo, kao i vezu između slova X i doba godine kada su se životinje parile. „Ako ste paleolitski lovac, to su možda važne stvari koje trebate znati“, rekao je.

Međutim, dodao je, pristup Bentza i Dutkiewicza - suzdržavanje od pridavanja značenja simbolima - je razumniji. Bez obzira na značenje, oznake bi trebale ove ljudske pretke iz kamenog doba staviti u drugačije svjetlo.

„Ne toliko u arheologiji, ali u široj javnosti još uvijek postoji tendencija da se ovi ljudi posmatraju kao pećinski ljudi koji se međusobno tuku velikim štapovima, a to se čini potpuno pogrešnim“, zaključio je.

„Postoji sofisticiranost u umjetnosti i skulpturi koju su stvorili“, dodao je Kentridge. „Prilično sam siguran da bi, kada bismo ih obukli u odijelo ili farmerke i majicu, bili baš kao mi.“

╰┈➤ Program N1 televizije možete pratiti UŽIVO na ovom linku kao i putem aplikacija za Android /iPhone/iPad