Britanija vjerovatno ne bi učestvovala u američkom napadu na Iran, ali bi pomogla saveznicima u slučaju odmazde

Razmještanje britanskih borbenih aviona Typhoon u Katar prošle sedmice signalizira spremnost Londona da pomogne regionalnim partnerima u samoodbrani, posebno u slučaju iranskih napada dronovima i krstarećim raketama.

Prema tumačenju međunarodnog prava koje primjenjuje London, preventivni napad na Iran ne bi bio u skladu s britanskim pravnim stavovima. Međutim, britanske oružane snage mogle bi se uključiti ukoliko bi došlo do potrebe da se pomognu Katar ili druge zemlje regiona u okviru prava na samoodbranu.

Prošle sedmice, 12. eskadrila Kraljevskog ratnog zrakoplovstva (RAF), zajednička jedinica s katarskim zračnim snagama, prebačena je iz Lincolnshirea u Katar, u trenutku kada su Sjedinjene Države pojačavale vojno prisustvo na Bliskom istoku zbog mogućeg sukoba s Iranom.

Britanski izvori navode da je raspoređivanje izvršeno "na zahtjev Katara", s ciljem zaštite zemlje u kojoj se nalazi najveća američka vojna baza u regionu, od potencijalnih iranskih napada dronovima i raketama.

Ranije ovog mjeseca, Iran je upozorio da bi američke baze na Bliskom istoku, u kojima se često nalaze i manji kontingenti britanskog osoblja, mogle biti meta ukoliko SAD, pod vodstvom Donald Trumpa, pokrenu napade na Iran u znak podrške protestima protiv iranskog režima.

Britanski premijer Keir Starmer odbio je komentirati spekulacije o mogućoj američkoj vojnoj akciji protiv Irana tokom posjete Kini, naglasivši da je ključni prioritet spriječiti Iran da razvije nuklearno oružje.

"Glavni izazov je osigurati da Iran ne dođe do nuklearnog programa. Oko toga postoji potpuna saglasnost i upravo na tome radimo s našim saveznicima", izjavio je Starmer.

Istovremeno, britanski vojni izvori priznaju da američka administracija želi "zadržati sve opcije otvorenima", što potvrđuje i raspoređivanje nosača aviona USS Abraham Lincoln i prateće borbene grupe na Bliski istok.

Velika Britanija je već učestvovala u zaštiti Izraela tokom dva vala iranskih napada dronovima i raketama u aprilu i oktobru 2024. godine. U aprilu su britanski borbeni avioni oborili neodređeni broj iranskih dronova, dok je njihova uloga u oktobarskim napadima bila minimalna.

Stručnjaci navode da bi britanski Typhooni u regionu imali isključivo odbrambenu ulogu - zaštitu Katara i drugih zaljevskih država od dronova i krstarećih raketa. Balističke rakete, koje lete prevelikom brzinom, mogu se presresti samo specijaliziranim sistemima protivzračne odbrane poput američkih Patriot ili THAAD sistema.

Američka baza Al-Udeid u Kataru, najveća vojna instalacija SAD-a na Bliskom istoku, dom je za oko 10.000 američkih vojnika i sjedište Centralne komande SAD-a. U njoj je ranije ovog mjeseca boravilo i oko 100 pripadnika RAF-a, iako je većina evakuirana tokom prethodne eskalacije napetosti.

U međuvremenu, američki borbeni avioni F-15 prebačeni su iz baze Lakenheath u Velikoj Britaniji u Jordan, gdje se, prema procjenama stručnjaka, očekuje da će imati prvenstveno odbrambenu ulogu u slučaju širenja sukoba na region.

╰┈➤ Program N1 televizije možete pratiti UŽIVO na ovom linku kao i putem aplikacija za Android /iPhone/iPad