Prvi samit lidera EU bez Viktora Orbana

Premijeri, kancelari i predsjednici su dolazili i odlazili, ali je Orban bio stabilan dio briselskih hodnika moći, upravljajući evropskim skretanjem udesno.

Orban je bio pionir vrste nacionalističkog populizma koja je postizala sve veći uspjeh na kontinentu i političar koji idealizuje pokret "Učinimo Ameriku ponovo velikom" u SAD-u.

Dugo protiv ambicija EU u Ukrajini i šire, bivši mađarski premijer, koji je izgubio ključne izbore u aprilu, sada sjedi po strani prvi put i posmatra kako se njegov nasljednik Peter Mađar (Magyar) pridružuje liderima, uključujući Pedra Sančeza (Sanchez) iz Španije, Emanuela Makrona (Emmanuel Macron) iz Francuske i Fridriha Merca (Friedrich Merz) iz Njemačke, dok unapređuju politike koje su vjerovatno u suprotnosti s Orbanovom vizijom.

Dok je samit EU otvoren kako bi se, između ostalog, razgovaralo o povećanju podrške Ukrajini, Orban je bio okružen svojim krajnje desničarskim saveznicima sa svoje nove pozicije van hodnika moći kojima se nekada kretao.

Orban je bio u glavnom gradu Belgije kako bi danas učestvovao na samitu svoje stranačke grupe Patrioti za Evropu, skupa krajnje desničarskih stranaka iz cijelog bloka koji čini treću najveću poslaničku grupu u Evropskom parlamentu.

Orban, koji je sada vodeća opoziciona ličnost u Mađarskoj, više puta se sukobljavao s EU jer je omalovažavao njene institucije i lidere te kršio propise.

Orbanov težak izborni gubitak mnogi lideri EU dočekali su s olakšanjem, a mnogi posmatrači vidjeli su ga kao ukor zbog njegovog borbenog pristupa EU i bliskih veza s Rusijom. Uprkos tome, on je ostao čvrst u svom uvjerenju da su krajnje desničarske stranke u Evropi na ivici proboja.

Orban je na konferenciji za novinare u Briselu u srijedu rekao da njegov izborni poraz nije prekinuo "uspon patriotskih političkih organizacija, zajednica i stranaka širom Evrope".

"Nijedan izborni poraz ne može zaustaviti ovaj historijski proces. Antimigrantske i suverenističke političke snage u Evropi će nastaviti jačati u narednim mjesecima i godinama", rekao je Orban.

On se nada da će Patrioti za Evropu biti sredstvo za transformaciju EU prema njegovoj viziji, naprimjer smanjenjem djelokruga bloka u pitanjima vladavine prava i demokratije, usvajanjem pristupa nulte tolerancije prema imigraciji i usmjeravanjem ka dubljoj saradnji s Rusijom i Kinom.

On je bio glavna prepreka naporima EU da uvede Ukrajinu u blok. Ali nova mađarska vlada, koju predvodi Mađar i njegova desnocentrična stranka Tisa, obećala je konstruktivniju saradnju s EU.

Mađarska je nedavno povukla veto na početak procesa pristupanja Ukrajine nakon sedmica pregovora s Kijevom o vraćanju manjinskih prava etničkim Mađarima u zapadnoj Ukrajini.

Evropska krajnja desnica zaista je postigla neke nedavne uspjehe. Francusko Nacionalno okupljanje, predvođeno Marin Le Pen (Marine Le Pen), ostvarilo je dobar rezultat na lokalnim izborima ranije ove godine, dok Alternativa za Njemačku (AfD) postiže sve bolje rezultate u anketama.

Populistički lider Češke, Orbanov saveznik Andrej Babiš, vratio se na mjesto premijera prošle godine i sada je jedini član Patriota koji vodi zemlju članicu EU.

Ipak, unutar evropske krajnje desnice pojavile su se podjele koje proizlaze iz nelagode zbog rata SAD-a i Izraela u Iranu, kao i prijetnji američkog predsjednika Donalda Trumpa da anektira Grenland, teritoriju koju drži članica EU Danska.

A sada kada Orban više ne može stavljati veto na odluke EU, taktika koja je sve više definisala njegovu ulogu na samitima EU, glavna prepreka Ukrajine za početak procesa pridruživanja EU uklonjena je sa stola.

"Hvala svim liderima na njihovoj jednoglasnosti, konačno", rekao je nedavno ukrajinski predsjednik Volodimir Zelenski.

╰┈➤ Program N1 televizije možete pratiti UŽIVO na ovom linku kao i putem aplikacija za Android /iPhone/iPad