Grupa aktivista u Sarajevu podržala LGBTIQ+ zajednicu u Turskoj u jeku masovnih privođenja i pritiska vlasti

U saopćenju navode da se u Turskoj „svjedoči ozbiljnom napadu – ne samo na LGBTQ+ osobe i aktiviste, već i na civilno društvo kao takvo, na ljudska prava i slobodu udruživanja“.

„U koordiniranim racijama širom zemlje privedeno je više od 160 ljudi, uključujući brojne LGBTIQ+ aktiviste i braniteljice ljudskih prava. Dio njih je već određen pritvor do suđenja. Blokirane su i web stranice i društvene mreže brojnih organizacija“, navodi se.

Operacija koju su turske vlasti nazvale „Ailem Güvende“, odnosno „Moja porodica je sigurna“, pokrenuta je 12. i 13. septembra u najmanje 15 provincija. Prema podacima turskog Ministarstva pravde, u okviru operacije obuhvaćene su 162 osobe, devet udruženja i 13 poslovnih objekata. Vlasti tvrde da se istrage odnose na krivična djela poput „opscenosti“, prostitucije, posjedovanja droge i organiziranog kriminala.

Međutim, međunarodne organizacije za ljudska prava upozoravaju da su među metama operacije organizacije koje se bave zaštitom prava LGBTIQ+ osoba, kao i organizacije koje pružaju podršku ljudima koji žive s HIV-om.

Human Rights Watch je 18. septembra saopćio da je policija tokom racija od 12. do 14. septembra privela najmanje 112 ljudi, dok je njih 82 ostalo u pritvoru na osnovu sudskih odluka. Među njima su najmanje 24 LGBTIQ+ aktivista, osnivača ili rukovodioca organizacija, kao i jedan novinar.

Posebno je zabilježen slučaj organizacije Kaos GL, jedne od najpoznatijih turskih organizacija za prava LGBTIQ+ osoba. Human Rights Watch navodi da je u Ankari uhapšeno 14 članova njenog upravnog i nadzornog odbora. Sedam članova rukovodstva kasnije je određeno u pritvor, između ostalog zbog optužbi za kršenje zakona o udruženjima i „opscenost“. Kao dio navodnih dokaza, prema HRW-u, korištene su i objave na društvenim mrežama, uključujući dvije fotografije muškaraca koji se ljube.

U slučaju novinarke Tuğbe Tekerek, HRW navodi da je jedini dokaz koji je tužilaštvo navelo bio njen tekst iz 2024. godine o pravima LGBTIQ+ osoba u Gruziji, objavljen na portalu Kaos.

Istovremeno, vlasti su počele ograničavati pristup internetu. Amnesty International navodi da je više od 180 naloga na društvenim mrežama, koji pripadaju LGBTIQ+ organizacijama, aktivistima, novinarima i medijima, bilo blokirano ili ograničeno, uz blokiranje više web stranica. Među pogođenim računima bio je i nalog Amnesty Internationala u Turskoj.

Pritisak se nije zaustavio na organizacijama i aktivistima. Nakon racija uslijedili su protesti. Human Rights Watch navodi da je policija 15. septembra ispred istanbulskog suda uhapsila više od 100 demonstranata koji su protestirali protiv operacije. Privedeni su držani više od 24 sata, a potom pušteni.

Operacija se odvija u političkom kontekstu u kojem vlasti predsjednika Recepa Tayyipa Erdoğana sve snažnije naglašavaju zaštitu tradicionalne porodice i demografski rast. Ministar pravde Akın Gürlek operaciju „Ailem Güvende“ povezao je s Erdoğanovom inicijativom „Desetljeće porodice i stanovništva 2026–2035“. Vlasti tvrde da je cilj zaštita djece, porodice i javnog poretka.

Organizacije za ljudska prava, međutim, upozoravaju na drugačiji obrazac: da se pod parolom zaštite porodice kriminaliziraju organizacije, aktivisti i oblici građanskog djelovanja koji sami po sebi nisu krivična djela.

Amnesty International saopćio je da je pokrenuto više od 160 krivičnih istraga, dok je u trenutku njihovog izvještaja najmanje 23 osobe bilo u pritvoru do suđenja. Organizacija je ocijenila da operacija predstavlja eskalaciju dugotrajnog pritiska na LGBTIQ+ zajednicu.

BH Povorka ponosa u Sarajevu poručuje da se posljedice ovakvih procesa ne mogu posmatrati samo kao pitanje unutrašnje politike jedne države.

„Iz Bosne i Hercegovine poručujemo da nećemo šutjeti dok se ljudska prava kriminaliziraju u našoj regiji“, navodi se u saopćenju.

Organizacioni odbor zahtijeva „hitno oslobađanje svih onih koji su pritvoreni samo zbog svog ljudskopravaškog i civilnog djelovanja“ te poziva na poštivanje prava na slobodu udruživanja, izražavanja i mirnog okupljanja.

„Njihova borba je i naša borba“, poručuju iz BH Povorke ponosa, zaključujući: „LGBTIQ+ zajednica u Turskoj nije sama. Stojimo uz njih i nećemo šutjeti pred nepravdom.“

╰┈➤ Program N1 televizije možete pratiti UŽIVO na ovom linku kao i putem aplikacija za Android /iPhone/iPad