Pettigrew pisao Marti Kos: Traži preispitivanje evropskog puta Srbije i sankcije zvaničnicima zbog veličanja Mladića

Pettigrew u pismu navodi da su nedavne izjave i postupci predstavnika vlasti Srbije, prema njegovoj ocjeni, izvrgnuli ruglu vladavinu prava i druge temeljne vrijednosti sadržane u članu 2. Ugovora o Evropskoj uniji.

Navodi da je šest državnih zvaničnika Srbije bilo uključeno u sahranu osuđenog ratnog zločinca Ratka Mladića u Srbiji, da je jedan državni zvaničnik pratio kovčeg u avionu te da su za organizaciju sahrane korišteni državni resursi. Kao primjer navodi da je vojno osoblje Republike Srbije dočekalo avion i preuzelo kovčeg.

Prema njegovim riječima, sahrana i ukop protekli su uz veličanje Mladića, koji je bio osuđen na doživotnu kaznu zatvora zbog genocida.

U pismu se osvrnuo i na učešće patrijarha Porfirija, poglavara Srpske pravoslavne crkve, koji je predvodio pogrebni obred. Pettigrew navodi da je patrijarh tokom obraćanja veličao Mladića te prenosi navode prema kojima je kazao da će njegovo ime ostati duboko utkano u sjećanje i molitve većine srpskog pravoslavnog naroda.

Pettigrew takve poruke povezuje i s događajima iz 1995. godine, podsjećajući na srpskog pravoslavnog sveštenika koji je blagoslovio pripadnike jedinice „Škorpioni“ prije njihovog odlaska u Srebrenicu. Podsjeća da su ubistva nenaoružanih muškaraca i dječaka koja su počinili pripadnici te jedinice zabilježena i korištena kao dokazni materijal u postupcima pred Međunarodnim krivičnim sudom za bivšu Jugoslaviju (MKSJ).

Osvrt na Vučićevo protivljenje Rezoluciji o Srebrenici

Pettigrew u pismu navodi i da događaji tokom Mladićeve sahrane mogu pomoći u razumijevanju protivljenja predsjednika Srbije Aleksandra Vučića Rezoluciji Generalne skupštine Ujedinjenih nacija iz maja 2024. godine, kojom je 11. juli proglašen Međunarodnim danom sjećanja i obilježavanja genocida u Srebrenici 1995. godine.

Vučićevo protivljenje toj rezoluciji Pettigrew opisuje kao još jedan primjer odbacivanja vladavine prava, navodeći da su Međunarodni krivični sud za bivšu Jugoslaviju i Međunarodni sud pravde zločine počinjene u Srebrenici okarakterisali kao genocid.

Učešće zvaničnika Srbije i vjerskih lidera na Mladićevoj sahrani, prema njegovim riječima, predstavlja i podsjetnik na zaključke MKSJ-a o umiješanosti Republike Srbije i brojnih državljana Srbije u udružene zločinačke poduhvate koji su rukovodili izvršenjem ratnih zločina u Bosni i Hercegovini od 1992. do 1995. godine.

Pettigrew u tom kontekstu piše i o konceptima „Velike Srbije“ i „Srpskog sveta“, koji povezuje s teritorijalnim aspiracijama „Ruskog sveta“, podsjećajući i da su se ruski dobrovoljci od 1992. do 1995. godine borili zajedno s pripadnicima vojnih snaga bosanskih Srba.

„Stoga su implikacije sahrane u Beogradu, na kojoj se veličao Mladić, dalekosežne i duboko zabrinjavajuće, te zahtijevaju konkretan i odlučan odgovor Evropske unije“, naveo je Pettigrew.

Traži preispitivanje puta Srbije ka EU

U nastavku pisma Pettigrew poziva Martu Kos da preispita put Srbije ka članstvu u Evropskoj uniji, osim ukoliko Srbija ne pokaže, kako navodi, vjerodostojnu posvećenost ispunjavanju obaveza iz Sporazuma o stabilizaciji i pridruživanju koje se odnose na borbu protiv negiranja genocida i veličanja osuđenih ratnih zločinaca.

Od Evropske komisije traži i obustavljanje svakog daljnjeg finansiranja Srbije iz fondova EU, kao i uvođenje sankcija zvaničnicima Srbije i Republike Srpske koji su učestvovali u veličanju Mladića.

„Ovakve izjave i postupci ne smiju biti tolerisani niti nagrađivani politikom popuštanja“, poručio je.

Prema njegovim riječima, veličanje Ratka Mladića šalje pogrešnu poruku budućim generacijama jer počinjene zločine prikazuje kao herojska djela i prijeti ponavljanjem upravo tih zločina.

Od Evropske komisije očekuje da poštuje vlastita pravila uspostavljena u svrhu demokratske i mirne budućnosti Srbije, Bosne i Hercegovine i regiona, potvrđujući time važnost vladavine prava i evropskih vrijednosti.

Pettigrew je Kos skrenuo pažnju i na dokument koji je, kako navodi, 20. septembra 2026. godine primila od grupe Kosnica (Registar 145a), a koji se detaljno bavi zabrinutošću zbog veličanja Ratka Mladića.

Zatražio je da Evropska komisija prilikom pripreme narednog godišnjeg izvještaja o napretku Srbije, krajem oktobra 2026. godine, uzme u obzir njegovo pismo, navedene incidente i politiku rukovodstva Srbije tokom proteklih decenija.

Na kraju je zatražio potvrdu prijema pisma njemu i grupi „World for Bosnia“, koja je navedena u kopiji.

Kos je evropska komesarka zadužena za proširenje, a nakon Mladićeve smrti javno je ocijenila da je veličanje koje je pratilo njegovu smrt nespojivo s vrijednostima na kojima se zasniva evropski put. Početkom septembra odlučila je da ne realizuje tada planiranu posjetu Srbiji.

╰┈➤ Program N1 televizije možete pratiti UŽIVO na ovom linku kao i putem aplikacija za Android /iPhone/iPad