Sarajevski tramvaj iz 1885. nije bio prvi u Evropi: Ali električni je stigao prije Beča

Austrougarske vlasti uvele su u Sarajevo konjski tramvaj nedugo nakon gradnje željeznice. Prema hronologiji gradskog prevoza, prvi tramvaj prošao je gradom 1. januara 1885. u 10 sati, a pruga je bila uskog kolosijeka od 760 milimetara, kao i bosanske željeznice tog vremena.

Deset godina kasnije, 1. maja 1895., na liniji od željezničke stanice do Latinske ćuprije, duge 5,1 kilometar, konje je zamijenila struja. Iste godine Sarajevo je dobilo i električnu uličnu rasvjetu.

Mit o prvom tramvaju u Evropi

Na turističkim stranicama i danas se može pročitati da je Sarajevo bilo prvi grad na Balkanu i u srednjoj Evropi s tramvajem, a ponegdje i da je bio prvi u Evropi. Historičari na to upozoravaju godinama, jer su konjske tramvaje mnogo ranije imali brojni evropski gradovi, među njima i sam Beč, gdje je konjski tramvaj saobraćao od 1865. godine.

Ni električni tramvaj nije bio prvi: u Berlinu je prvi električni tramvaj krenuo 1881. godine, a Beograd ga je dobio 1894., godinu prije Sarajeva.

U čemu je Sarajevo ipak bilo ispred

Električni tramvaj Sarajevo je dobilo 1895., a Beč tek 1897. godine. Sarajevo je tako električnu vuču imalo dvije godine prije prijestolnice monarhije kojoj je tada pripadalo.

Uspomenu na te dane čuva i tramvaj „Nostalgija“, replika električnog tramvaja iz 1895. godine, koji je u Sarajevu vozio u posebnim prilikama.

Od 760 milimetara do današnjih šina

Uski kolosijek zadržao se do 1960., kada je mreža prebačena na standardnu širinu od 1.435 milimetara. Sarajevo je u novembru 2025. obilježilo 140 godina javnog prevoza, od prvog konjskog tramvaja do današnjih vozila.