Udar na Vijeće stručnjaka dodatno produbljuje krizu vlasti u Iranu; Ko su oni?

Prema navodima izraelskih zvaničnika, zgrada je ciljana upravo tokom procesa glasanja o Hamneijevom nasljedniku, iako ostaje nejasno koliko je od ukupno 88 članova ovog klerikalnog vijeća bilo prisutno u trenutku napada. Dok se Vijeće ne reorganizuje i ne donese zvaničnu odluku, upravljanje državom privremeno je preuzelo ustavno tročlano vijeće, koje čine predsjednik Masoud Pezeshkian, šef pravosuđa Golam-Husein Mohseni-Edžei i ajatolah Alireza Arafi.

Ko su glavni kandidati za novog ajatolaha?

U krugovima moći u Teheranu bira se novo naslijeđe, a kao najozbiljniji kandidati spominju se sljedeće figure:

• Modžtaba Hamnei: Sin ubijenog vođe Alija Hamneija, koji navodno uživa snažnu podršku tvrdolinijaških frakcija i moćne Islamske revolucionarne garde (IRGC).
• Golam-Husein Mohseni-Edžei i Alireza Arafi: Aktuelni članovi privremenog vijeća. Obojica se smatraju istaknutim tvrdolinijašima i lojalnim pristalicama temeljne ideologije Islamske Republike.
• Braća Laridžani: Sadek Amoli (bivši šef pravosuđa) i Ali Laridžani (sekretar Vrhovnog vijeća za nacionalnu sigurnost) smatraju se sposobnima za očuvanje režima pod ekstremnim pritiskom. Ali Laridžani, kojem je Hamnei nedavno prenio dodatne ovlasti, povezuje se i sa ranijim gušenjem protesta.
• Hasan Rohani i Hasan Homeini: Bivši iranski predsjednik i unuk osnivača Islamske Republike (Ruholaha Homeinija) ostaju mogući kandidati, uprkos tome što su ranije bili diskvalifikovani i spriječeni u kandidaturi za Skupštinu stručnjaka.

Decentralizacija vojske i pripreme za dugi rat

Suočene s eliminacijom najviših zvaničnika (uključujući i bivšeg predsjednika Mahmuda Ahmadinedžada u nedavnim napadima), čini se da su iranske vlasti predvidjele mogućnost "obezglavljivanja" države. Zbog toga su unaprijed decentralizovale komandni lanac, sugerišući da su regionalni i pokrajinski komandanti IRGC-a vjerovatno dobili unaprijed odobrena operativna ovlaštenja u slučaju da centralno rukovodstvo bude onesposobljeno.

Istovremeno, Ali Laridžani je ustvrdio da je Iran u potpunosti spreman za dugotrajni rat. Trenutna nezapamćena kriza predstavlja ultimativni test sposobnosti iranskog režima da opstane u uslovima otvorenog rata i drastičnih političkih i ekonomskih pritisaka.