Svijet pred rekordnim klimatskim poremećajem: Ubrzano se razvija "Super El Niño", pogledajte šta to znači za Evropu

Prema najnovijim podacima i modelima koje objavljuje specijalizirani portal Severe Weather Europe, ovaj događaj se kreće prema potencijalno rekordnom intenzitetu krajem jeseni i tokom zime 2026/2027. godine.

Njegov utjecaj već je počeo korjenito mijenjati globalnu cirkulaciju zraka, obarajući temperaturne i pritisne rekorde širom planete.

Dramatičan rast u Pacifiku: Put prema historijskom rekordu

El Niño predstavlja toplu fazu prirodnog ciklusa ENSO (El Niño-Southern Oscillation), koja se manifestuje kroz neuobičajeno visoke temperature površine okeana u ekvatorijalnom dijelu Pacifika. Međutim, trenutni razvoj događaja daleko nadmašuje prosječne epizode.

Glavni motor ovogodišnjeg podizanja temperature bio je prolazak masivnog podmorskog toplotnog vala — tzv. Kelvinovog vala — koji se pod utjecajem snažnih zapadnih vjetrova podigao iz okeanskih dubina ka površini. Najnovija mjerenja u glavnim ENSO zonama pokazuju da toplotne anomalije već dostižu i premašuju enormnih +5 °C iznad prosjeka.

Prognostički modeli, uključujući američki NCEP CFSv2, prognoziraju da će ovaj El Niño lako preskočiti prag ekstremnog "Super El Niña" (+2 °C), pri čemu postoji velika vjerovatnoća da izmjerene anomalije pređu i +3 °C.

Ukoliko se ove prognoze u potpunosti obistine, događaj pred nama mogao bi postati najjači zabilježeni El Niño u historiji modernih mjerenja.

"Atmosferski most": Kako Pacifik upravlja globalnim vremenom

Promjene u okeanu direktno narušavaju takozvanu Walkerovu cirkulaciju — ključni sistem podizanja i spuštanja zračnih masa u tropskim krajevima. Ekstremno topli Pacifik uzrokuje pad zračnog pritiska u svom centralnom i istočnom dijelu, dok na zapadu raste polje visokog pritiska.

Ova neravnoteža stvara moćan "atmosferski most" koji prenosi energiju hiljadama kilometara dalje, direktno utječući na umjerene geografske širine.

Ključni mehanizam kojim Super El Niño mijenja vrijeme na sjevernoj hemisferi jeste znatno jačanje i savijanje suptropske mlazne struje (jet stream). Tokom jeseni i zime stvara se razdvojeno zračno strujanje (split-flow pattern) koje djeluje poput atmosferske autoceste:

• Na sjeveru (Kanada i sjever SAD-a): Zadržava se stabilno i neuobičajeno blago vrijeme, dok su masivni prodori ledenog arktičkog zraka blokirani dalje prema sjeveru.
• Na jugu (južne regije SAD-a): Mlazna struja donosi kontinuirani priliv vlage s Pacifika, uzrokovajući učestale olujne sisteme, obilne padavine i pad temperatura ispod prosjeka.

Šta očekuje Evropu: Od augustovskih vrućina do vlažne jeseni

Iako je Sjeverna Amerika na direktnom udaru pacifičkih promjena, Evropa na signale El Niña reaguje posredno i sa određenim zakašnjenjem, jer na naš kontinent utječu i drugi lokalni faktori Atlantika i Arktika.

1. Prognoza za august (Kraj ljeta)

Kraj ljeta nad Evropom donosi postepenu tranziciju. Tokom prve trećine augusta, nad centralnim, južnim i jugoistočnim dijelovima kontinenta dominantno je polje visokog zračnog pritiska, što donosi nastavak iznadprosječnih vrućina i sušnog perioda. Nasuprot tome, sjever i sjeverozapad Evrope nalaze se pod utjecajem ciklona sa Atlantika koji donose svježije i kišovito vrijeme.

U drugoj polovini augusta prognozira se pomjeranje "toplotne kupole" dalje prema istoku, što će zapadnoj i centralnoj Evropi omogućiti postupno popuštanje vrućina i povratak temperatura u granice prosjeka.

2. Prognoza za jesen 2026.

Kako El Niño bude ulazio u svoju najagresivniju fazu razvoja, njegov utjecaj na Evropu postat će očigledan. Modeliraju se jaka polja niskog pritiska iznad Atlantika koja se protežu prema Velikoj Britaniji i zapadnoj Evropi. To će nad kontinentom uspostaviti dominantna zapadna i jugozapadna zračna strujanja.

Za Evropu to znači topliju jesen od prosjeka, ali i znatno nestabilniju — očekuje se iznadprosečna količina padavina širom centralnih, zapadnih i južnih regija.

3. Rano gledište na zimu 2026/2027.

Historijski gledano, izuzetno jaki El Niño događaji znaju poslati snažne valove u višu atmosferu (stratosferu), što povećava rizik od poremećaja ili potpunog pucanja Polarnog vrtloga (Polar Vortex) tokom zime.

Ukoliko dođe do slabljenja polarnog vrtloga u drugoj polovini zime, otvara se prostor za iznenadne i silovite prodore polarne hladnoće s sjevera duboko prema jugu Evrope, uprkos tome što bi početak zime trebao biti pretežno blag.

Kompletnu vremensku prognozu pročitajte ovdje.

╰┈➤ Program N1 televizije možete pratiti UŽIVO na ovom linku kao i putem aplikacija za Android /iPhone/iPad