Hailey Bieber i Kourtney Kardashian piju šot maslinovog ulja: Evo šta kažu nutricionisti

Manekenka Hailey Bieber u aprilu je za magazin TIME rekla da šot maslinovog ulja s limunom „ima ukus kao veliki gutljaj preljeva za salatu“. Navika se, prema pisanju britanskog The Independenta, proširila društvenim mrežama zahvaljujući njoj, Kourtney Kardashian i Jennifer Lopez. Ovih dana o njoj ponovo pišu američki i britanski mediji, uglavnom uz upozorenja stručnjaka.

Koliko kalorija ima jedan šot

Jedna supena kašika maslinovog ulja ima 119 kalorija i 13,5 grama masti, prema nutritivnim podacima američkog Ministarstva poljoprivrede (USDA) koje objavljuje Medicinski centar Univerziteta u Rochesteru. Čašica za šot, prema The Independentu, prima oko devet kašičica, odnosno tri supene kašike, što je oko 360 kalorija i 40 grama masti, gotovo petina dnevnog unosa od 2.000 kalorija. I manji šot od dvije kašike donosi oko 240 kalorija.

„Šot ili dva maslinovog ulja dnevno može dodati nekoliko stotina kalorija vašem dnevnom unosu“, rekla je za Fox News Megan Meyer, doktorica nauka i konsultantica za naučnu komunikaciju. Ako se ulje pije uz uobičajenu ishranu, a ne umjesto drugih masnoća, kalorije se jednostavno dodaju.

Šta su pokazale velike studije

Najpoznatije istraživanje je španska studija PREDIMED, objavljena 2018. u časopisu New England Journal of Medicine nakon što su autori povukli i ispravili prvu verziju iz 2013. U njoj je učestvovalo 7.447 ljudi s visokim rizikom od bolesti srca, muškarci od 55 do 80 i žene od 60 do 80 godina. Oni koji su se hranili mediteranski uz ekstra djevičansko maslinovo ulje imali su, tokom medijanskog praćenja od 4,8 godina, oko 30 posto manji rizik od ozbiljnih kardiovaskularnih događaja od kontrolne grupe kojoj je savjetovana ishrana s manje masti.

Važno je šta je tačno ispitano: cijeli način ishrane, a ne ulje samo po sebi. Grupa koja je jela orašaste plodove imala je sličan rezultat.

Harvardska analiza objavljena 2022. u časopisu Journal of the American College of Cardiology pratila je 92.383 Amerikanca 28 godina. Oni koji su unosili više od pola kašike maslinovog ulja dnevno imali su 19 posto manji rizik od smrti od bolesti srca i krvnih sudova nego oni koji ga nisu koristili. Zamjena margarina, maslaca ili majoneze maslinovim uljem bila je povezana s manjim rizikom, ali zamjena drugim biljnim uljima nije. To je opservacijska studija, pa pokazuje povezanost, a ne dokaz da je ulje uzrok.

Zašto stručnjaci savjetuju ulje u hrani

Nutricionistica Amy Shapiro za EatingWell kaže da koristi dolaze „od redovnog unosa uz obroke, a ne od ispijanja šota“, i trend naziva uglavnom pretjerivanjem influensera. Dijetetičarka Roxana Ehsani upozorava da šot kod nekih ljudi može izazvati proljev ili bolove u stomaku.

Meyer smatra da bi šot trebao biti bezbjedan za većinu zdravih ljudi, ali da veća količina masti na prazan stomak može izazvati mučninu, refluks, nadimanje ili rijetku stolicu, a da bi ga osobe s problemima sa žučnom kesom, hroničnim refluksom ili osjetljivim stomakom vjerovatno trebale izbjegavati. Njen savjet je jednostavan: ulje prelijte preko salate, supe ili povrća, ili ga koristite za kratko prženje, umjesto drugih masnoća.

Ko ima bolest žuči, uzima lijekove ili pazi na tjelesnu težinu, o većim promjenama u ishrani treba se posavjetovati s ljekarom ili nutricionistom.