Izricanje presude u Haagu u toku: Hashimu Tachiju i saradnicima odbačeni navodi o ratnim zločinima

Sva četvorica su tokom rata bili među političkim i vojnim liderima OVK, a nakon rata zauzimali su visoke položaje u kosovskim institucijama. Izricanje presude počelo je oko 10 sati, a očekuje se da bude završeno oko podneva. Optuženi su ranije odbacili sve navode optužnice i izjasnili se da nisu krivi.

Optužnica ih je teretila za zločine protiv čovječnosti i ratne zločine počinjene u periodu od najmanje marta 1998. do septembra 1999. godine, na Kosovu i u dijelovima sjeverne Albanije. Konkretno, šest tačaka odnosilo se na zločine protiv čovječnosti (progon, zatvaranje, druga nehumana djela, mučenje, ubistvo i prisilni nestanak), dok su se četiri tačke odnosile na ratne zločine (protivzakonito ili proizvoljno hapšenje i pritvaranje, surovo postupanje, mučenje i ubistvo).

Detalji odluke sudskog vijeća i pitanje oružanog sukoba

Obrazlažući presudu, sudski panel se osvrnuo na ključne pravne kriterije i utvrđene činjenice tokom postupka:

• Postojanje oružanog sukoba: Panel je zaključio da je najkasnije od kraja marta 1998. do 20. juna 1999. godine postojao nemeđunarodni oružani sukob između OVK i Savezne Republike Jugoslavije (SRJ), odnosno srpskih snaga. Sukob se vodio na Kosovu, a odredbe međunarodnog humanitarnog prava primjenjivale su se i na određene dijelove sjeverne Albanije koji su bili pod kontrolom OVK. Vijeće je utvrdilo da su krivična djela izvršena u kontekstu ili u vezi sa oružanim sukobom, te da su žrtve bile osobe koje uživaju zaštitu prema normama međunarodnog humanitarnog prava jer u datom periodu nisu aktivno učestvovale u neprijateljstvima.
• Zašto djela nisu okvalifikovana kao ratni zločini: Iako su ispunjeni elementi sukoba, panel je konstatovao da u odnosu na ta krivična djela nisu ispunjeni opšti uslovi iz člana 14. zakona, odnosno da se ovi zločini, prema ocjeni vijeća, ne mogu okvalifikovati kao ratni zločini.
• Pitanje civilnog stanovništva: Panel je zaključio da tužilaštvo nije izvan razumne sumnje dokazalo da je postojao sistematski napad ili napad širih razmjera usmjeren direktno na civilno stanovništvo. Sudsko vijeće je utvrdilo da su pripadnici OVK vršili djela nasilja i zlostavljanja, ali da su žrtve birane isključivo na osnovu individualnog faktora, a ne pripadnosti određenom civilnom stanovništvu. Vijeće nije uvjereno da se osobe koje su pripadnici OVK smatrali metama u ovom procesu mogu smatrati civilnim stanovništvom.
• Obim sudskog procesa: Predsjedavajući sudija Charles Smith naveo je da su panelu predočena svjedočenja 273 svjedoka (u sudnici i pismeno), usvojeno je 5.467 dokaznih predmeta, formalno primljeno na znanje 1.017 pravosnažno utvrđenih i 29 usaglašenih činjenica. Transkript cijelog sudskog postupka broji 29.238 stranica, a u postupku je učestvovalo 156 žrtava.

Suđenje obilježeno zastrašivanjem svjedoka

Osvrćući se na izvođenje dokaza, predsjedavajući Smith je naglasio da je suđenje vođeno u kontekstu neprestanog zastrašivanja svjedoka.

Nekoliko svjedoka tužilaštva povuklo je ranije izjave, izbjegavalo ključne činjenice, ponavljalo napamet naučene rečenice ili mijenjalo iskaze. Kako je navedeno, dio svjedoka to je činio iz straha za sopstvenu i porodičnu bezbjednost, dok su drugi djelovali iz "slijepe odanosti“.

Ipak, sudija je odao priznanje većini svjedoka koji su iskazali veliku hrabrost i odlučnost, istakavši da je sama mogućnost donošenja ove presude svjedočanstvo njihove istrajnosti uprkos pritiscima.

Tačka tri: Protivzakonito i proizvoljno hapšenje

Obrazlažući ovu tačku, predsjedavajući panel je istakao da su na osnovu prikupljenih dokaza utvrdili da su pripadnici OVK, u periodu od aprila 1998. do 20. juna 1999. godine, nezakonito lišili slobode najmanje 385 osoba. Žrtve su zatvarane u brojnim objektima pod kontrolom OVK unutar 14 opština na Kosovu, kao i na lokacijama u dvije oblasti na sjeveru Albanije.

Prema nalazima suda, pripadnici vojne policije i drugi pripadnici OVK privodili su ljude u njihovim domovima ili na putu, često uz primjenu sile. Prilikom hapšenja žrtve su prebijane, vrijeđane, vezane, s povezima preko očiju, uz oduzimanje ličnih stvari. Većina uhapšenih etiketirana je kao "srpski kolaboracionisti", "špijuni" ili "izdajnici".

U samim objektima zatvorenici su držani pod oružanom stražom, u zaključanim prostorijama, a mnogi su bili vezani lancima, lisicama ili držani pod prijetnjom oružjem, bez ikakve mogućnosti kretanja. Kao primjer užasnih uslova, naveden je iskaz svjedoka koji je u logoru Lapušnik bio zatvoren u štali sa pregradama za životinje.

╰┈➤ Program N1 televizije možete pratiti UŽIVO na ovom linku kao i putem aplikacija za Android /iPhone/iPad