Christine Lagarde podnijela ostavku na čelo Evropske centralne banke

„Predsjednica Evropske centralne banke Christine Lagarde danas je obavijestila Upravno vijeće ECB-a i predsjednika Evropskog vijeća Antónija Costu da će napustiti svoju funkciju 7. februara 2027. godine“, saopćeno je iz ECB-a.

Lagarde je mandat trebala završiti krajem oktobra 2027. godine, ali se već mjesecima nagađalo o njenom prijevremenom odlasku. Kao jedno od mogućih novih odredišta spominjao se Svjetski ekonomski forum (WEF).

Ko bi mogao naslijediti Lagarde?

Među glavnim kandidatima za novog predsjednika ECB-a spominju se bivši guverner centralne banke Nizozemske Klaas Knot i bivši guverner španske centralne banke Pablo Hernández de Cos.

Odlazak Lagarde u februaru omogućit će sadašnjim liderima Evropske unije da izaberu njenog nasljednika prije predsjedničkih izbora u Francuskoj, na kojima je, prema anketama navedenim u izvještaju Reutersa, favoritkinja krajnje desničarska političarka Marine Le Pen.

Izbor novog predsjednika ECB-a mogao bi imati značajne političke i ekonomske posljedice, posebno u trenutku kada se među evropskim državama produbljuju razlike u pogledu fiskalne politike i načina odgovora na ekonomsku krizu.

Rat s Iranom i rast cijena energenata

Lagarde odlazi u posebno osjetljivom trenutku za evropsku monetarnu politiku.

ECB se nalazi usred ciklusa povećanja kamatnih stopa, nastojeći spriječiti da rast cijena nafte, izazvan ratom s Iranom, dovede do šireg poskupljenja roba i usluga te povećanja plata koje bi dodatno podstaklo inflaciju.

Istovremeno, centralna banka suočava se s rastom prinosa na državne obveznice, naročito u visoko zaduženoj Francuskoj. Takva kretanja povećavaju troškove zaduživanja za domaćinstva i kompanije, otežavaju investicije i usporavaju privrednu aktivnost.

Lagarde je ranije upozorila da bi rasprodaja obveznica i posljedično pogoršanje uslova finansiranja mogli usporiti ekonomski rast, ali i doprinijeti smanjenju inflacije.

ECB pred novom odlukom o kamatama

Evropska centralna banka tako se nalazi između dva suprotstavljena pritiska: inflacije koju podstiču visoke cijene energenata i slabljenja privrede zbog sve nepovoljnijih uslova finansiranja.

Očekuje se da će ECB na sjednici u četvrtak zadržati depozitnu kamatnu stopu na 2,5 posto, ali i signalizirati mogućnost njenog novog povećanja, potencijalno već u decembru.

Odluka o kamatnim stopama trebala bi biti objavljena u 14.15 sati po srednjoevropskom vremenu, nakon čega je za 14.45 sati zakazana redovna konferencija za novinare Christine Lagarde.

Njena ostavka otvara pitanje budućeg smjera monetarne politike eurozone, ali i toga ko će preuzeti jednu od najutjecajnijih ekonomskih funkcija u Evropi u periodu obilježenom geopolitičkim neizvjesnostima i ekonomskim pritiscima.