Evropa broji posljedice rekordnih vrućina: Najmanje 35.000 dodatnih smrti

Riječ je o broju umrlih iznad nivoa koji bi se očekivao u uobičajenim okolnostima. Samo u Njemačkoj, Francuskoj i Španiji višak smrtnosti već premašuje 25.000, a stručnjaci očekuju da će konačan broj značajno porasti kada budu obrađeni podaci za august.

Toplotni valovi koji su od maja zahvatili zapadnu Evropu oborili su historijske temperaturne rekorde na stotinama meteoroloških stanica.

Francuska je zabilježila najvišu prosječnu dnevnu temperaturu na nivou cijele zemlje otkako postoje mjerenja. U Njemačkoj su rekordi obarani tri dana zaredom krajem juna, kada su 46 meteoroloških stanica izmjerile temperature iznad 40 stepeni Celzijusa, dok je Španija danima bilježila temperature više od 42 stepena.

Naučnici upozoravaju da klimatske promjene izazvane ljudskim djelovanjem ovakve ekstremne vremenske pojave čine sve češćim i intenzivnijim.

Njemačka bilježi najveći broj žrtava

Najveći broj smrti povezanih s vrućinama zasad je zabilježen u Njemačkoj.

Institut Robert Koch (RKI) procijenio je da je između 6. aprila i 9. augusta zabilježeno oko 14.000 smrti povezanih s visokim temperaturama. Samo u sedmici od 22. do 28. juna procijenjeno je oko 9.600 takvih smrtnih slučajeva.

Ovogodišnje ljeto već je najteže u Njemačkoj po broju smrti povezanih s vrućinama otkako se vode podaci. Prethodni rekord iznosio je 8.900 i zabilježen je 2018. godine, dok tokom uobičajenih ljeta broj takvih smrti često ostaje ispod 2.000.

Podaci o višku smrtnosti u Evropskoj uniji, koji se sistematski prikupljaju od 2008. godine, pokazuju da je samo tokom jedne ljetne sedmice u julu 2022. zabilježena viša stopa dodatnih smrtnih slučajeva. Tada je na ukupnu smrtnost još utjecala pandemija koronavirusa.

U Španiji podaci Instituta za zdravlje Carlos III pokazuju da se 4.947 smrtnih slučajeva između maja i ove sedmice može pripisati vrućinama. Time je 2026. postala najteža godina u zemlji po tom pokazatelju, premašivši 4.520 smrti zabilježenih 2022.

Vrućina rijetko navedena kao direktan uzrok smrti

Poređenje podataka među evropskim zemljama otežava činjenica da države koriste različite metode za utvrđivanje smrtnosti povezane s visokim temperaturama.

Njemačka i Španija koriste modele koji povezuju dnevne temperature i stope smrtnosti kako bi procijenili broj smrti koje se mogu pripisati vrućinama.

Takve procjene potrebne su jer se vrućina rijetko navodi kao neposredan uzrok smrti. Ekstremne temperature često pogoršavaju postojeća zdravstvena stanja, poput kardiovaskularnih i respiratornih bolesti, a neposredni uzrok smrti može biti srčani ili moždani udar, zatajenje bubrega ili druga komplikacija.

Konačno utvrđivanje broja smrti povezanih s vrućinama zbog toga može trajati sedmicama ili mjesecima, a brojne evropske zemlje još nisu objavile ni podatke za početak augusta.

Bivši njemački ministar zdravstva Karl Lauterbach upozorio je da bi se dosadašnje brojke mogle pokazati kao potcijenjene.

U Francuskoj 7.300 dodatnih smrtnih slučajeva

U Francuskoj je više od 500 meteoroloških stanica ovog ljeta izmjerilo temperature iznad 40 stepeni, a u jednom trenutku upozorenjima zbog vrućine bilo je obuhvaćeno 98 posto zemlje.

Francuska zdravstvena agencija saopćila je da je između kraja maja i 22. jula zabilježeno oko 7.300 smrtnih slučajeva više od očekivanog.

Važno je, međutim, da Francuska u ovoj fazi objavljuje podatke o ukupnom višku smrtnosti, dok se tek naknadno utvrđuje koliko se tih smrti može pripisati visokim temperaturama.

Podaci za august još nisu dostupni, a preliminarne brojke zasnivaju se na elektronskim potvrdama o smrti koje obuhvataju oko 80 posto ukupne smrtnosti.

Italija također još nema konačan nacionalni bilans. Modeli pokazuju da je samo između 22. i 28. juna zabilježeno oko 2.700 smrti više od očekivanog, dok epidemiolozi procjenjuju da bi konačan broj smrti koje se mogu pripisati vrućinama mogao iznositi između 5.000 i 8.000.

Hiljade smrti i u drugim evropskim zemljama

Britanska zdravstvena agencija procijenila je da su toplotni valovi u maju i junu bili povezani s 2.877 smrtnih slučajeva u Engleskoj.

Belgija je između 18. i 29. juna zabilježila rast smrtnosti od 39 posto, odnosno 1.222 dodatna smrtna slučaja, dok je u Nizozemskoj između 22. juna i 5. jula umrlo najmanje 900 ljudi više nego što bi se očekivalo.

Brza analiza zasnovana na modeliranju procijenila je da je tokom toplotnog vala krajem juna u Poljskoj zabilježeno oko 1.070 dodatnih smrti, dok podaci švicarskih zdravstvenih vlasti ukazuju na oko 220 smrti povezanih s vrućinama tokom iste sedmice.

Preliminarni podaci iz Luksemburga, Grčke, Rumunije, Bugarske i Danske ukazuju na oko 40 dodatnih smrtnih slučajeva u svakoj od tih zemalja.

Prema izračunu AFP-a, područja u kojima živi više od 80 miliona Evropljana ovog ljeta bila su izložena temperaturama iznad 40 stepeni Celzijusa.

Svjetska zdravstvena organizacija upozorila je u maju da je smrtnost povezana s vrućinama u njenoj evropskoj regiji porasla za više od 30 posto tokom posljednjih 20 godina te da će, zbog klimatskih promjena i starenja stanovništva, nastaviti značajno rasti.

╰┈➤ Program N1 televizije možete pratiti UŽIVO na ovom linku kao i putem aplikacija za Android /iPhone/iPad