So za infuzije vadi se 1.000 metara pod zemljom: Zašto je ovaj njemački rudnik važan svijetu

O rudniku na istoku njemačke savezne pokrajine Hessen pisao je njemački javni servis na portalu tagesschau.de, u tekstu Christofa Dörra objavljenom 31. oktobra. Riječ je o kompaniji K+S, jednom od najvećih svjetskih proizvođača kalijevih i natrijevih soli, koja iz dubine od oko 1.000 metara vadi sirovinu za takozvane farmaceutske soli.

Prema podacima iz tog teksta, K+S kontroliše oko 30 posto svjetskog tržišta visokočistih farmaceutskih soli. Kompanija tvrdi da je, kad se zajedno računaju natrijum-hlorid i kalijum-hlorid, najveći proizvođač takvih soli na svijetu, ali i jedini proizvođač visokočistih farmaceutskih soli u Evropi.

Od rude do soli čistoće 99,9 posto

Natrijum-hlorid (NaCl), obična kuhinjska so, i kalijum-hlorid (KCl) osnova su fiziološke otopine i drugih infuzija koje se svakodnevno koriste u bolnicama. Da bi bili upotrebljivi u medicini, iz sirove soli moraju se ukloniti magnezij, kamena so, glina i druge nečistoće. Postupak je energetski zahtjevan, a na kraju se dobija so čistoće do 99,9 posto.

U pogonu u Hessenu na tome radi tim od 38 ljudi, a dnevno se proizvede oko 95 tona visokočiste soli. Kupci su, prema navodima kompanije, u Južnoj Americi, Sjedinjenim Državama, pacifičkoj regiji, Aziji i Indiji.

Na svojoj internet stranici K+S navodi da kalijum-hlorid čistoće 99,9 posto, usklađen s evropskom i američkom farmakopejom, proizvodi u pogonu Wintershall, dok farmaceutski natrijum-hlorid dolazi iz pogona Rheinberg u Njemačkoj i Dombasle-sur-Meurthe u Francuskoj. Te soli koriste se za infuzije, dijalizu, injekcije, otopine za rehidraciju i lijekove. Kompanija za sebe kaže da je jedini primarni proizvođač na svijetu koji ima vlastite izvore i natrijum-hlorida i kalijum-hlorida, pa ne zavisi od dobavljača sirovine.

Zašto kalijum brine više od natrijuma

Stefanie Navabi, viša menadžerica marketinga u K+S-u, za tagesschau.de kaže da su farmaceutske soli "sistemski relevantne" i da je sigurnost snabdijevanja izuzetno važna. Spomenula je i njihovu upotrebu kod vakcinacije. Tokom pandemije K+S je, prema ranijem saopćenju kompanije, isporučivao farmaceutsku so za otopinu kojom se razrjeđivala vakcina protiv koronavirusa.

Rudolf Pietschnig, profesor hemije na Univerzitetu u Kasselu, pojašnjava da natrijuma u prirodi ima toliko da ga je teško smatrati kritičnom sirovinom. S kalijumom je drugačije: njegova ležišta su u svijetu relativno rijetka, pa bi prekidi u lancu snabdijevanja mogli biti skupi. Kalijeve soli su, dodaje, ključne i kao vještačko gnojivo u poljoprivredi.

So nije na listi kritičnih sirovina EU

Evropska unija ima listu od 34 kritične sirovine, ali so na njoj nije. Navabi smatra da bi trebala biti, jer bi to donijelo lakši pristup finansiranju i brže dozvole. Kompanija se, prema tekstu, suočava s visokim cijenama energije te dugim postupcima odobravanja i certificiranja. Potražnju bi u budućnosti mogle povećati i natrijum-jonske baterije, koje se razvijaju kao alternativa litijumskim.