Sunce u Sarajevu najranije zalazi 9. decembra u 16:09, a ne na najkraći dan u godini

Prema proračunu Pomorske opservatorije SAD-a (USNO) za Sarajevo, sunce 3. novembra izlazi u 6:25, a zalazi u 16:34. Večeri se do decembra skraćuju sve sporije, a oko 9. decembra zalazak se zaustavlja na 16:09. Nekoliko dana prije i poslije tog datuma razlika je manja od minute.

Dvanaest dana kasnije, 21. decembra, sunce u Sarajevu izlazi u 7:17 i zalazi u 16:12. To je najkraći dan u godini, dug oko osam sati i 54 minute, ali je večer već tri minute duža nego 9. decembra. Zimski solsticij ove godine nastupa 21. decembra u 21:50 po našem vremenu.

Jutra se tamne još 13 dana nakon solsticija

Ujutro je obrnuto. Izlazak sunca kasni i poslije 21. decembra, a najkasnije je 3. januara 2027, u 7:21. Dan je tada već nekoliko minuta duži nego na solsticij, ali cijeli taj dobitak ide na večer, dok je jutro i dalje mračnije.

Ni sredina januara ne donosi svjetlija jutra. Sunce 15. januara u Sarajevu izlazi u 7:17, kao na najkraći dan, a zalazi u 16:34, više od 25 minuta kasnije nego početkom decembra.

Podne po suncu nije podne po satu

Ključ je u trenutku kada je sunce najviše na nebu, takozvanom solarnom podnevu. Po podacima USNO-a, u Sarajevu je 3. novembra to bilo u 11:30, 9. decembra u 11:39, 21. decembra u 11:44, a 3. januara u 11:51. Za dva mjeseca solarno podne pomjeri se za 21 minutu, a u decembru u prosjeku za oko pola minute dnevno.

Dan po suncu, od jednog podneva do drugog, oko solsticija traje nešto duže od 24 sata koliko broji sat. Uzrok su eliptična putanja Zemlje oko Sunca i nagib njene ose, objašnjava servis timeanddate. Zemlja je Suncu najbliža početkom januara. Tik oko solsticija ukupna dužina dana mijenja se vrlo sporo, pa presudno postaje to pomjeranje podneva: večeri počinju rasti prije 21. decembra, a jutra nastavljaju kasniti i poslije njega.

U Bijeljini 13 minuta ranije nego u Bihaću

Cijela BiH je u istoj vremenskoj zoni, ali se od Bihaća do Bijeljine proteže preko tri stepena geografske dužine. Sunce zato na istoku zemlje zalazi primjetno ranije. Ovo su vremena zalaska za 10. decembar, kada je zalazak u većini gradova najraniji:

• Bijeljina: 16:02
• Sarajevo: 16:09
• Banja Luka: 16:10
• Mostar: 16:13
• Bihać: 16:15

Isti obrazac važi za cijelu sjevernu hemisferu, samo s drugim datumima. Što je mjesto bliže ekvatoru, to je najraniji zalazak dalje od solsticija, dok se na sjeveru Evrope primiče samom 21. decembru, navodi timeanddate.