Šta bi Trump uradio ako Putin udari na Evropu?

U analizi prvobitno objavljenoj u Washington Postu, a potom prenesenoj u Foreign Policyju, američki kolumnista David Ignatius upozorava da se ta mogućnost više ne može olako odbaciti - posebno u trenutku kada evropske države ubrzano jačaju odbranu, a Donald Trump istovremeno nastavlja podrivati povjerenje u NATO.

Ignatius piše da bi Putin, suočen s vojnim zastojem u Ukrajini, ekonomskim problemima i sve agresivnijim evropskim odgovorom, mogao početi razmišljati o sljedećem sukobu.

“Ako ste Putin i osjećate se ovako stjerano u ugao, možda već počinjete razmišljati o sljedećem ratu - protiv Evrope”, piše Ignatius.

Rusija bi iz rata mogla izaći još opasnija

U središtu njegove analize nalazi se studija Eugenea Rumera, bivšeg američkog obavještajnog zvaničnika za Rusiju i saradnika Carnegie Endowment for International Peace, objavljena u martu pod naslovom: “Belligerent and Beleaguered: Russia After the War with Ukraine”.

Poruka izvještaja je jasna: rat u Ukrajini možda neće oslabiti Rusiju onoliko koliko se Zapad nada, nego bi je mogao učiniti još ogorčenijom, nestabilnijom i opasnijom po Evropu.

Rumer upozorava:

“Nakon što je napala Ukrajinu pod lažnim izgovorom da mora osigurati svoj zapadni bok, Rusija je na putu da iz ovog rata izađe manje sigurna, ogorčenija i opasnija po Evropu nego prije početka sukoba”.

Drugim riječima, Kremlj bi iz ovog rata mogao izaći ne kao poražena sila koja se povlači, nego kao režim još spremniji da destabilizira evropski prostor.

Za Kremlj je Evropa glavno poprište

Ignatius navodi da u Washingtonu raste uvjerenje da Putin rat u Ukrajini ne vidi kao izolirani sukob, nego kao dio šireg obračuna s evropskim poretkom.

Rumer tvrdi da će, dok je Putin živ, Ukrajina ostati “nedovršen posao”.

To znači da Moskva Ukrajinu ne vidi samo kao teritorijalni cilj, nego kao simbol evropskog širenja prema ruskim granicama. Upravo zato, navodi Rumer, iz perspektive Kremlja: “Evropa je u ratu s Rusijom”.

Ignatius podsjeća i na ranije upozorenje generalnog sekretara NATO-a Marka Ruttea, koji je poručio da bi Rusija mogla biti spremna da upotrijebi vojnu silu protiv Alijanse u narednih pet godina.

Rutte je to sažeo rečenicom koja je snažno odjeknula u evropskim prijestonicama:

“Nemojmo se zavaravati - svi smo sada na istočnom krilu”.

Poruka je jasna: prijetnja više nije ograničena na Baltik, Poljsku ili Rumuniju. Cijela Evropa danas živi na istočnom krilu.

Moskva već šalje otvorene prijetnje

Moskva je ove sedmice dodatno pojačala pritisak. Rusko ministarstvo odbrane zaprijetilo je evropskim državama koje isporučuju dronove Ukrajini - među njima Njemačkoj, Velikoj Britaniji, Švedskoj, Italiji i Nizozemskoj.

Poruka je bila gotovo otvorena prijetnja: Evropljani bi, navodno, trebali provjeriti “adrese i lokacije” kompanija koje proizvode te sisteme.

Bivši ruski predsjednik Dmitrij Medvedev, koji posljednjih godina služi kao glasnogovornik vojne i nuklearne prijetnje, dodatno je zaprijetio objavom na mreži X: “Hoće li ti udari postati stvarnost zavisi od onoga što slijedi. Spavajte mirno, evropski partneri!”

Najmračniji scenarij: testiranje člana 5

Najmračniji dio Ignatiusove analize odnosi se na mogućnost da Putin ne traži veliki rat širom kontinenta, nego ograničeni udar na neku baltičku državu - upravo kako bi testirao da li je član 5 NATO-a, kolektivna odbrana, stvarna obaveza ili samo politička deklaracija.

Rumer u izvještaju upozorava: “Mogao bi procijeniti da vrijeme više ne radi u njegovu korist… i napasti neku baltičku državu kako bi pokazao da je član 5 NATO-a u suštini mrtvo slovo na papiru”.

To je scenarij koji najviše plaši evropske saveznike: ne potpuna invazija, nego pažljivo odmjeren test odlučnosti Zapada.

Najveće pitanje: šta bi uradio Trump

Ignatius otvoreno piše da je za njega najstrašnije pitanje od svih upravo ovo: “Šta bi Trump uradio ako bi Putin napao neku evropsku zemlju?”

Razlog je jednostavan: Trump je posljednjih mjeseci više puta javno napadao NATO, dovodio u pitanje vrijednost saveza i slao poruke koje dodatno slabe američko odvraćanje.

Ignatius podsjeća da je Trump NATO nazvao “papirnim tigrom”, uz poruku da se “Putin toga ne boji”.

Još alarmantnije, navodi autor, jeste da je američka administracija vlastitu neodlučnost već pretočila i u strateške dokumente, u kojima se umjesto čvrstog stava prema Moskvi govori o potrebi “upravljanja” rastućim antagonizmom između Rusije i Evrope.

Za evropske prijestonice, to je signal da se u Washingtonu možda više ne podrazumijeva ono što je decenijama bilo osnova transatlantske sigurnosti.

“Transatlantski razvod” kao poklon Putinu

Ignatius upozorava da bi jedan od najtežih vanjskopolitičkih poteza koje bi Trump mogao povući bio upravo napuštanje evropskih saveznika u trenutku rastuće i otvorene ruske prijetnje.

Rumer to opisuje ovako:

“Transatlantski razvod prije nego što Evropa ojača svoju konvencionalnu odbranu i riješi pitanje odvraćanja od ruskih nuklearnih prijetnji bez američkog nuklearnog kišobrana otvorio bi prostor Vladimiru Putinu da ostvari svoje ambicije”.

Drugim riječima, ako bi se američki sigurnosni kišobran počeo raspadati prije nego što Evropa u potpunosti ojača vlastitu odbranu, Putin bi mogao zaključiti da je stigao njegov trenutak.

Evropa čuje alarm, ali da li i Washington?

Ignatius zaključuje da Evropa već čuje alarm, dok Trump ostaje fokusiran na vlastite zamjerke prema NATO-u, kao da ne vidi da bi upravo ruski izazov mogao postati najveća sigurnosna kriza njegovog mandata.

Ako historija jednog dana bude postavila pitanje “ko je izgubio Evropu?”, odgovor bi, sugerira Ignatius, mogao zavisiti upravo od toga da li je Washington na vrijeme shvatio da se član 5 ne brani riječima - nego vjerodostojnošću.

╰┈➤ Program N1 televizije možete pratiti UŽIVO na ovom linku kao i putem aplikacija za Android /iPhone/iPad